TGPSG — Vào lúc 20g00 thứ Bảy, ngày 04/04/2026, tại Nhà thờ Chính tòa Đức Bà Sài Gòn, Đức cha Giuse Bùi Công Trác, Giám mục Phụ tá Tổng Giáo phận Sài Gòn đã chủ tế Đại lễ Canh thức Vượt Qua, đêm phụng vụ trọng đại tưởng niệm Chúa Kitô phục sinh, được Hội Thánh gọi là “Mẹ của mọi buổi canh thức”. Đồng tế có cha Ignatio Hồ Văn Xuân, chánh xứ và các cha phó Nhà thờ Chính tòa. Tham dự Canh Thức Vượt qua có các tu sĩ nam nữ, đông đảo giáo dân cùng 22 anh chị em dự tòng chuẩn bị lãnh nhận các bí tích khai tâm Kitô giáo và 2 anh chị lãnh nhận bí tích Thêm Sức.
Trong bầu khí trang nghiêm của đêm cực thánh, cộng đoàn phụng vụ đã cùng bước vào hành trình đức tin qua bốn phần chính của Đại lễ Canh thức: Nghi thức Ánh sáng, Phụng vụ Lời Chúa, Phụng vụ Thánh tẩy và Phụng vụ Thánh Thể. Từng phần phụng vụ diễn ra theo đúng trình tự truyền thống của Hội Thánh, giúp cộng đoàn chiêm ngắm mầu nhiệm vượt qua của Chúa Kitô từ bóng tối của sự chết đến ánh sáng của sự sống mới.
Nghi thức Ánh sáng
Đại lễ Canh thức Vượt Qua bắt đầu trong bầu khí tĩnh lặng và bóng tối bao trùm toàn bộ thánh đường. Nghi thức làm phép lửa mới được cử hành tại khu vực cuối nhà thờ. Từ ngọn lửa mới này, Đức cha Giuse đã thắp sáng nến Phục Sinh biểu tượng của Chúa Kitô phục sinh, Đấng là ánh sáng chiếu soi thế gian.
.png)
Sau khi làm phép lửa, Đức cha ghi các ký hiệu phụng vụ trên thân nến Phục Sinh, gồm chữ Alpha và Omega cùng con số của năm hiện tại, diễn tả niềm tin rằng Chúa Kitô là khởi đầu và tận cùng của lịch sử, là Chủ của thời gian và muôn thế hệ.
Từ ngọn nến Phục Sinh, ánh sáng được truyền cho cộng đoàn. Những ngọn nến nhỏ lần lượt được thắp lên, lan tỏa khắp không gian nhà thờ, làm cho bóng tối dần được thay thế bằng ánh sáng.
Khi nến Phục Sinh được rước tiến vào cung thánh, lời tung hô “Ánh sáng Chúa Kitô” vang lên ba lần, và cộng đoàn đáp lại: “Tạ ơn Chúa”. Lời tung hô này mở đầu cho niềm vui của đêm Canh thức, diễn tả niềm tin vào Chúa Kitô chính là ánh sáng đã chiến thắng bóng tối và sự chết.
Tiếp đó, bài công bố Tin Mừng Phục Sinh (Exsultet) do Linh mục Phêrô Đỗ Duy Khánh được cất lên trong bầu khí trang nghiêm. Nội dung bài ca phụng vụ cổ kính này ca ngợi công trình cứu độ của Thiên Chúa, nhắc lại lịch sử cứu độ và mời gọi toàn thể Hội Thánh hân hoan mừng ngày Chúa phục sinh.
Phụng vụ Lời Chúa: Ôn lại lịch sử cứu độ
Sau nghi thức Ánh sáng, cộng đoàn bước vào phần Phụng vụ Lời Chúa. Các bài đọc được chọn lựa nhằm giúp cộng đoàn nhìn lại toàn bộ lịch sử cứu độ, từ công trình tạo dựng đến biến cố phục sinh của Chúa Kitô.
Các bài trích sách Sáng Thế, Xuất Hành và ngôn sứ Ê-dê-ki-ên lần lượt được công bố, giúp cộng đoàn chiêm ngắm những kỳ công Thiên Chúa đã thực hiện trong lịch sử dân Người. Những bản văn Kinh Thánh này giúp người tín hữu nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa trong mọi biến cố của đời sống.
.png)
Sau các bài đọc Cựu Ước, cộng đoàn cất lên Kinh Vinh Danh trong tiếng chuông ngân vang, đánh dấu sự chuyển tiếp từ bầu khí Mùa Chay sang niềm vui của mùa Phục Sinh. Ánh sáng trên bàn thờ được thắp sáng, tạo nên linh thánh của ngày đại lễ.
Đỉnh điểm của phần Phụng vụ Lời Chúa là bài Tin Mừng theo thánh Mát-thêu, thuật lại biến cố ngôi mộ trống và lời loan báo của thiên thần: “Người không có ở đây, vì Người đã trỗi dậy như Người đã nói”. Lời Tin Mừng này được cộng đoàn đón nhận trong niềm vui của ngày đại lễ, củng cố niềm tin vào sự phục sinh của Chúa Kitô.
Bài giảng lễ: Sống niềm vui Phục Sinh trong đời thường
Trong bài giảng lễ, Đức cha Giuse Bùi Công Trác đã mời gọi cộng đoàn suy nghĩ về ý nghĩa của biến cố phục sinh trong đời sống thường ngày. Ngài cho thấy rằng niềm vui Phục Sinh không chỉ được cử hành trong phụng vụ, nhưng còn cần được thể hiện qua những hành động cụ thể trong cuộc sống.
Đức cha gợi lên hình ảnh mỗi người Kitô hữu như một ngọn nến được thắp sáng từ nến Phục Sinh. Ánh sáng ấy cần được chia sẻ cho người khác, đặc biệt là những người đang gặp khó khăn trong cuộc sống. Theo ngài, tinh thần Phục Sinh được thể hiện qua sự quan tâm, chia sẻ và những việc làm tử tế trong đời sống hằng ngày. Ngài cũng nhắc đến hình ảnh những người phục vụ âm thầm trong xã hội, những người làm việc với tinh thần trách nhiệm và lòng tận tụy, dù không được nhiều người biết đến. Những con người ấy góp phần xây dựng cộng đoàn và xã hội bằng những việc làm nhỏ bé nhưng bền bỉ.
Bên cạnh đó, Đức cha kể lại câu chuyện về một người lái xe ôm, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, vẫn sẵn sàng giúp đỡ người khác. Câu chuyện này được nêu lên như một minh họa cho tinh thần sống biết ơn và sẵn sàng chia sẻ với tha nhân.
Phụng vụ Thánh tẩy: Cử hành các bí tích khai tâm Kitô giáo
Một trong những phần quan trọng của đêm Canh thức Vượt Qua là nghi thức cử hành các bí tích khai tâm Kitô giáo cho các anh chị em dự tòng. Sau khi cộng đoàn cùng đọc kinh Cầu Các Thánh, Đức cha Giuse đã làm phép nước, chuẩn bị cho việc cử hành bí tích Rửa Tội.
Từng anh chị em dự tòng tiến lên lãnh nhận bí tích Rửa Tội, chính thức trở thành thành viên của Hội Thánh. Sau đó, các tân tòng tiếp tục lãnh nhận bí tích Thêm Sức, được xức dầu thánh như dấu chỉ của ơn Chúa Thánh Thần.
Hình ảnh các tân tòng trong trang phục màu trắng, tay cầm nến sáng từ nến Phục Sinh, đã trở thành dấu chỉ rõ nét cho sự sống mới trong đức tin. Những nghi thức này đánh dấu bước khởi đầu của đời sống Kitô hữu, đồng thời mời gọi mỗi người tín hữu sống trung thành với đức tin của mình.
Sau phần cử hành các bí tích, cộng đoàn cùng lặp lại lời tuyên xưng đức tin và được rảy nước thánh, diễn tả sự hiệp thông trong cùng một đức tin và một đời sống mới trong Chúa Kitô.
.png)
Phụng vụ Thánh Thể: Hiệp thông trong mầu nhiệm phục sinh
Tiếp nối phần Phụng vụ Thánh tẩy, Đại lễ Canh thức bước sang phần Phụng vụ Thánh Thể. Trong bầu khí trang nghiêm, cộng đoàn cùng dâng lời tạ ơn Thiên Chúa và hiệp thông trong bàn tiệc Thánh Thể. Các lời nguyện và bài hát phụng vụ được cử hành theo đúng truyền thống của Hội Thánh, giúp cộng đoàn sống trọn vẹn mầu nhiệm phục sinh. Việc cử hành Thánh Thể trong đêm Canh thức mang ý nghĩa đặc biệt, vì đây là lần đầu tiên sau những ngày của Tam Nhật Thánh, Hội Thánh cử hành Thánh lễ trong niềm vui của Chúa phục sinh.
Các tân tòng, sau khi lãnh nhận các bí tích khai tâm, lần đầu tiên được tham dự trọn vẹn vào bàn tiệc Thánh Thể. Đây là dấu mốc quan trọng trong hành trình đức tin của họ, đánh dấu sự hiệp thông trọn vẹn với cộng đoàn Hội Thánh.
Tâm tình tri ân và lời chúc Phục Sinh
Cuối thánh lễ, đại diện các tân tòng đã tiến lên bày tỏ tâm tình tri ân đối với Đức cha, các linh mục, tu sĩ và cộng đoàn đã đồng hành trong suốt hành trình tìm hiểu đức tin. Vị đại diện chia sẻ rằng việc lãnh nhận các bí tích trong đêm Canh thức Vượt Qua là một dấu mốc quan trọng trong đời sống, mở ra một hành trình mới trong đức tin và trong đời sống cộng đoàn.
Đáp lại tâm tình ấy, Đức cha Giuse Bùi Công Trác đã gửi lời chúc mừng Phục Sinh đến toàn thể cộng đoàn hiện diện, cầu chúc cho các gia đình luôn được bình an và sống trong ân sủng của Thiên Chúa. Đức cha Giuse đã tặng cộng đoàn những vần thơ đầy ý nghĩa:
“Mừng ngày Chúa đã phục sinh
Chúc cho mỗi gia đình bình an
Hồng ân Thiên Chúa tuôn tràn
Niềm vui, hạnh phúc ngập tràn đời ta…”
Đại lễ Canh thức Vượt Qua tại Nhà thờ Chính tòa Đức Bà Sài Gòn kết thúc vào luc 10g30 khi thời gian chuẩn bị bước sang ngày mới. Trong tiếng hát Alleluia vang lên khắp thánh đường, cộng đoàn ra về trong niềm vui của ngày đại lễ, mang theo ánh sáng từ nến Phục Sinh như dấu chỉ của niềm hy vọng và sự sống mới.
Bài viết, ảnh, video: Media TGPSG (TGPSG)
