TGPSG – “Loan báo Tin Mừng được thực hiện theo hình thức Đối thoại trong Thánh Thần” là chủ đề của kỳ Thường huấn linh mục đoàn Sài Gòn năm 2026 – đã được tổ chức tại Đại Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn từ sáng thứ Hai 17-8 đến chiều thứ Năm 20-8.
Tham dự kỳ Thường huấn này có Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng, hai Đức Giám mục phụ tá Giuse Bùi Công Trác và Gioan Baotixita Nguyễn Quang Tuyến, linh mục (Lm) Tổng Đại diện Inhaxiô Hồ Văn Xuân và 386 linh mục của Tổng Giáo phận.
Khai mạc và diễn tiến
Vào sáng thứ Hai 17-8, sau khi nhận phòng tại Đại Chủng viện, các linh mục đã đến nhà thờ Tân Phú vào lúc 8g30 để tham dự Thánh lễ an táng cố Lm Giuse Lê Hoàng – nguyên hạt trưởng Giáo hạt Tân Sơn Nhì.
Sau đó, trong 4 ngày thường huấn, các linh mục đã cùng nhau dâng Thánh lễ, cử hành Phụng vụ Giờ Kinh, lần hạt Mân Côi, suy gẫm, cầu nguyện, xưng tội, lắng nghe các bài thuyết trình, thực hiện các cuộc trò chuyện trong Thánh Thần, mừng Ngọc Khánh và Ngân Khánh của một số linh mục trong Tổng Giáo phận, họp theo Giáo hạt, dùng cơm và có những thời gian gặp gỡ trò chuyện vui vẻ với nhau.
Riêng sáng thứ Ba 18/8 là thời gian dành cho linh mục tĩnh tâm tháng 8 năm 2026.
Và để đi sâu cách đặc biệt vào chủ đề năm nay, kỳ Thường huấn 2026 đã có 2 bài thuyết trình – của Lm Đaminh Ngô Quang Tuyên và Lm Đaminh Nguyễn Đức Hạnh, SJ. vào chiều thứ Hai 17/8 – cùng với bài giảng tĩnh tâm linh mục tháng 8/2026 của Đức cha Gioan Baotixita Nguyễn Quang Tuyến vào sáng thứ Ba 18/8.
Công cuộc loan báo Tin Mừng của Hội thánh Công Giáo tại Việt Nam
Vào lúc 14g20 thứ Hai 17/8, triển khai đề tài “Vài nét loan báo Tin Mừng của Hội thánh Công Giáo tại Việt Nam hôm nay”, Lm Đaminh Ngô Quang Tuyên đã trình bày:
- Căn tính và sứ mạng Loan báo Tin Mừng khiến Giáo hội luôn phải nhớ mình là “Giáo hội đi ra”;
- Nhìn lại công cuộc loan báo Tin Mừng tại Việt Nam từ năm 2000: với bối cảnh xã hội và chính trị lúc ấy, và tình hình truyền giáo trong thiên niên kỷ thứ 3, Giáo hội Việt Nam đã có nhiều nỗ lực truyền giáo “ad intra” và “ad extra”, với số giáo dân có gia tăng, cùng nhau tích cực thực thi bác ái để làm chứng cho tình yêu Thiên Chúa;
- Từ sau 1975, khi Giáo hội Việt Nam đối diện với nhiều thách đố, Hội đồng Giám mục Việt Nam đã có có những thư mục vụ để hướng dẫn cách sống đạo hội nhập văn hóa, đối thoại liên tôn và liên văn hóa, tận dụng toàn cầu hóa và thời đại kỹ thuật số. Cùng với những khó khăn, Giáo hội Việt Nam cũng có nhiều tiềm năng và cơ hội: Giáo hội trưởng thành hơn, tương quan giữa chính quyền và giáo quyền tốt hơn, có tự do đi lại và đã thành lập được Học viện Công giáo Việt Nam;
- Từ đó, Giáo hội Việt Nam có thể xác định những định hướng cho tương lai: chuyển từ nỗ lực ‘duy trì’ sang ‘đi ra’, đặt con người ở trung tâm, đào tạo các tín hữu loan báo Tin Mừng, trở thành những ‘nhà truyền giáo kỹ thuật số’, tăng cường truyền giáo ‘ad intra’ và ‘ad extra’, khơi dậy ý thức truyền giáo trong đời sống hằng ngày;
- Để kết luận, Lm Đaminh Ngô Quan Tuyên mời gọi mọi người suy nghĩ về 3 câu hỏi: Hôm nay tôi đang đem Chúa Giêsu đến cho ai? Tôi có thực sự muốn trở thành người loan báo Tin Mừng không? Tôi sẽ làm gì để Tin Mừng đến được với những người chưa biết Chúa?
Hiệp hành trong sứ mạng loan báo Tin Mừng
Vào lúc 15g40 thứ Hai 17/8, triển khai đề tài “Hiệp hành trong sứ mạng loan báo Tin Mừng”, Lm Đaminh Nguyễn Đức Hạnh, SJ. trình bày:
- Sứ mạng Loan báo Tin Mừng đã được trao cho Giáo Hội từ chính Đức Kitô, đòi hỏi Giáo hội không ngừng rao giảng về Đức Kitô, luôn trung thành với nội dung sứ điệp với cung cách thích ứng với môi trường đổi thay, đặc biệt vào thời sơ khai có Thánh Phêrô giữ trung tâm (đến Rôma – Tây Phương) và Thánh Phaolô mở biên cương (đa số ở Đông Phương);
- Ba bài học lịch sử để suy nghĩ về sự cần thiết của hiệp hành: Biến cố tách ly giữa Giáo hội Tây phương và Giáo hội Đông phương vào năm 1054 (chỉ vì những khác biệt mà lại dẫn đến đổ vỡ vì không biết lắng nghe nhau), Biến cố tách ly trong nội bộ Giáo hội Tây phương vào năm 1517 (thấy vấn đề khủng hoảng nhưng chưa biết lắng nghe để thay đổi đúng lúc), Công đồng Vatican II từ 1962 đến 1965 đẩy mạnh tinh thần hiệp hành (mời gọi lắng nghe, đối thoại, canh tân, loan báo Tin Mừng trong một thế giới đổi thay);
- Giáo hội hôm nay cần hiệp hành: do căn tính của Giáo hội (Dân Chúa cùng bước đi), với hoạt động của Chúa Thánh Thần (một thân thể, nhiều ơn gọi, nhiều đặc sủng), việc loan báo Tin Mừng bắt đầu từ lắng nghe (nghe để hiểu và phân định, hầu loan báo đúng người, đúng lúc, đúng cách) và nỗ lực hiệp hành (khác với dân chủ hóa): hiệp hành để lắng nghe rộng hơn, phân định sâu hơn, quyết định có trách nhiệm hơn và thi hành chung với nhau nhiều hơn;
- Từ hiệp hành đến sứ mạng: từ Giáo hội hoàn vũ đến địa phương (giáo phận, giáo xứ, hội đồng mục vụ, đoàn thể, gia đình, cá nhân), tất cả đều cần đi vào 3 chuyển động mục vụ: từ quyết định cá nhân đi đến việc mở rộng không gian phân định, cộng tác thực hiện để chia sẻ trách nhiệm sứ mạng, duy trì sinh hoạt để hướng đến những người chưa được chạm tới; tất cả nhằm thực thi sứ mạng: nghe Chúa rõ hơn, nghe nhau thật hơn, đọc thực tại đúng hơn, phân định khôn ngoan hơn, để cùng nhau ý thức mình được sai đi thi hành sứ mạng loan báo Tin Mừng;
- Cuối cùng Linh mục Đaminh Nguyễn Đức Hạnh đặc biệt lưu ý: Hiệp hành không phải là đích đến; Điểm đến là Sứ mạng: Hiệp hành là để thực thi Sứ mạng loan báo Tin Mừng.
Hoán cải mục vụ và Hiệp hành
Trong bài giảng tĩnh tâm linh mục tháng 8/2026 vào lúc 8g15 thứ Ba 18/8, Đức Giám mục Gioan Baotixita Nguyễn Quang Tuyến đã triển khai đề tài “Hoán cải mục vụ và hiệp hành”:
Hoán cải mục vụ là điều kiện tiên quyết để toàn thể Giáo Hội có thể bước vào tiến trình Hiệp hành (Synodality) và thực thi sứ mạng loan báo Tin Mừng theo định hướng của Đức Thánh Cha Phanxicô, đặc biệt qua Tông huấn Evangelii Gaudium (Niềm Vui Tin Mừng).
1. Hoán cải mục vụ để Hiệp hành
Hiệp hành không phải là khẩu hiệu hay phong trào nhất thời, mà là lối sống căn bản của Giáo Hội nhằm phục vụ đức tin, quản trị mục vụ và truyền giáo. Nhưng tiến trình hiệp hành ấy sẽ không thể đạt hiệu quả nếu không có hoán cải mục vụ.
2. Bản chất và mục tiêu của Hoán cải mục vụ
Hoán cải mục vụ là sự đổi mới toàn diện về tư duy, tâm hồn và hành động nơi mỗi cá nhân cũng như cộng đoàn; giúp đào sâu mối tương quan với Đức Kitô để sống như những môn đệ nhiệt thành chia sẻ tình yêu Thiên Chúa.
Không dừng ở sửa lỗi bề ngoài, Hoán cải mục vụ đòi hỏi định hướng lại toàn bộ nếp suy nghĩ, phán đoán và huy động mọi nguồn lực cho sứ vụ. Đây là sự chuyển đổi căn bản:
- Từ quản lý xơ cứng sang phân định theo Thần Khí.
- Từ áp đặt, ra lệnh sang lắng nghe và thấu cảm.
- Từ làm thay, độc quyền sang khơi dậy sự tham gia của mọi người.
- Từ bảo lưu thói quen cũ sang mở ra trước tiếng gọi của Chúa.
3. Lộ trình hoán cải qua phép lạ Hóa bánh ra nhiều
Nếu trình thuật Emmaus định hướng cho tiến trình hiệp hành, thì phép lạ Hóa bánh ra nhiều trong các Tin Mừng Nhất Lãm là mô hình mẫu mực cho việc thực hành Hoán cải mục vụ:
- Thấu cảm thao thức: Chúa Giêsu chạnh lòng thương đám đông và trao trách nhiệm (“Các con hãy cho họ ăn”). Ngược lại, ban đầu các môn đệ nhìn thấy nhưng thờ ơ, thiếu phân định và chưa đồng cảm với Chúa.
- Vượt qua thoái thác: Các môn đệ đưa ra giải pháp hời hợt, cảm tính và viện cớ thiếu thốn ngân sách hay lương thực để né tránh trách nhiệm.
- Tham gia phân định: Chúa Giêsu chất vấn: “Các con có bao nhiêu bánh?” nhằm dẫn họ vào tiến trình phân định thực tế, từ đó phát hiện và đóng góp phần nhỏ bé (5 chiếc bánh và 2 con cá).
- Cộng tác phục vụ: Các môn đệ vâng phục sắp xếp dân chúng, đón nhận bánh từ tay Chúa và trao ban cho đám đông.
- Lượng giá: Thu lại các mảnh vụn dư thừa giúp các môn đệ nhận ra quyền năng Thiên Chúa, giá trị của việc cùng phân định và tinh thần cộng tác.
4. Tính cấp thiết và lý do hoán cải
Đức Thánh Cha Phanxicô và Thượng Hội đồng Giám mục chỉ ra 3 lý do sống còn của Hoán cải mục vụ:
- Trung thành với Đức Kitô: Giáo Hội cần liên tục tự xét mình theo mẫu gương Đức Kitô để sửa sai khuyết điểm và không ngừng canh tân.
- Xây dựng Giáo hội “đi ra”: Thoát khỏi nguy cơ co cụm, tự quy vào chính mình; đổi mới mọi cơ cấu để mở rộng định hướng truyền giáo đến các vùng ngoại biên.
- Tìm lại Niềm vui Tin Mừng: Giải thoát Dân Chúa khỏi sự trống rỗng, u sầu và nguội lạnh nội tâm để hăng say loan báo Tin Mừng.
5. Lời kêu gọi toàn diện trong đức tin
- Trách nhiệm của mọi thành phần: Lời kêu gọi hoán cải áp dụng cho tất cả Dân Chúa, từ giáo dân, tu sĩ cho đến Giám mục, Giáo hoàng và các cơ cấu trung ương Giáo triều.
- Loại bỏ mầm mống chia rẽ: Hoán cải để triệt để loại bỏ những thói xấu làm tổn hại tính khả tín của Tin Mừng như thù nghịch, vu khống, nói xấu, đố kỵ và áp đặt tư tưởng.
- Hành vi đức tin: Hoán cải trước hết là hành động của Chúa Thánh Thần. Giáo Hội phải đặt mình trong tư thế lắng nghe Lời Chúa và phó thác hoàn toàn vào quyền năng đổi mới của Đức Kitô.
Trò chuyện trong Thánh Thần
Từ chiều 18/8 đến sáng 20/8, đã có 4 cuộc Trò chuyện trong Thánh Thần được linh mục đoàn TGP Sài Gòn thực hiện. Họ chia thành 47 nhóm, ngồi tại 47 bàn tròn ở sảnh giữa Đại Chủng viện – để lần lượt trò chuyện trong Thánh Thần theo thứ tự các đề tài (mỗi cuộc trò chuyện chỉ thảo luận một đề tài):
- Tại giáo xứ hay nhiệm sở của cha, có những thuận lợi và thách đố nào đối với công cuộc loan báo Tin Mừng?
- Tại giáo xứ hay nhiệm sở của cha, giáo dân đã ý thức thế nào và đã làm gì để loan báo Tin Mừng?
- Trong quá khứ và hiện tại, loan báo Tin Mừng đã trở thành trọng tâm và mục tiêu rõ nét trong các sinh hoạt mục vụ của giáo xứ hay của nhiệm sở chưa?
- Trong kế hoạch mục vụ tương lai, giáo xứ hay nhiệm sở của cha sẽ làm gì để công cuộc loan báo Tin Mừng có nhiều kết quả hơn?
Từng cuộc Trò chuyện trong Thánh Thần đã được diễn ra như sau:
- Lần lượt mỗi người đều có ý kiến, tối đa 3 phút, nói nhỏ theo kiểu tâm sự. Chỉ nói ý kiến riêng của mình; tôn trọng ý kiến người khác, không phản đối (sự khác biệt đem lại sự phong phú).
- Sau 20 phút trò chuyện của vòng 1, có tiếng chuông để tất cả cùng thinh lặng suy nghĩ và cầu nguyện 3 phút.
- Rồi bắt đầu trò chuyện vòng 2, chia sẻ những gì Chúa Thánh Thần soi sáng từ việc lắng nghe ý kiến của người khác.
- Sau 20 phút trò chuyện của vòng 2, có tiếng chuông để tất cả cùng thinh lặng suy nghĩ và cầu nguyện 3 phút.
- Cuối cùng trưởng nhóm tóm tắt buổi trò chuyện trong 5 phút.
- Ban Thường huấn khép lại buổi trò chuyện bằng một lời cầu nguyện.
Đúc kết
Vào lúc 14g20 thứ Năm 20/8, linh mục đoàn TGP Sài Gòn, dưới sự điều động của Ban Thường huấn, đã cùng nhau góp ý để thực hiện Bản Ghi nhớ.
Sau lời tổng kết chủ đề của Đức cha Giuse Bùi Công Trác, Đức Tổng Giám mục Giuse đã gửi đến linh mục đoàn Sài Gòn những lưu ý mục vụ. Ngài kêu gọi các linh mục hết sức nỗ lực hoán cải mục vụ và thể hiện những điều cốt lõi của Hội Thánh hiệp hành:
- Chuyển từ tư duy “bảo trì nội bộ” sang “sứ mạng ra đi”, luôn thao thức loan báo Tin Mừng trong mọi hoạt động, thoát ra khỏi vùng an toàn của việc giữ đạo để chủ động dấn thân truyền giáo, trở thành những nhịp cầu và những người xây dựng nhịp cầu trong một thế giới đầy bất ổn, chia rẽ, ngăn cách và bạo lực.
- Trong thời gian từ tháng 9/2026 đến Tết, đề nghị các cha xứ tổ chức 3 buổi Trò chuyện trong Thánh Thần tại giáo xứ mình.
- Phát triển giáo xứ trong bình an và hiệp nhất nhờ các buổi trò chuyện trong Thánh Thần và nhờ đảm nhận thánh giá trong đời mục tử.
- Soạn bài giảng kỹ lưỡng với tinh thần trách nhiệm và có ý hướng loan báo Tin Mừng cách cụ thể rõ nét.
- Không can thiệp vào sinh hoạt của giáo xứ khác. Nều cần thì góp ý trực tiếp thân tình với cha sở của giáo xứ ấy với tinh thần huynh đệ.
- Đừng vội thay đổi sinh hoạt của giáo xứ khi đảm trách giáo xứ mới.
- Có những quy định mới của Tòa Giám mục về việc xây mới hoặc sửa chữa các cơ sở của giáo xứ.
- Tiếp tục đẩy mạnh các sinh hoạt mục vụ của năm 2026 liên quan đến học hỏi, Chầu Thánh Thể và đào tạo Kitô hữu cho việc loan báo Tin Mừng, dạy Giáo lý môi trường và sử dụng công nghệ số theo giáo huấn của Hội Thánh.
- Tĩnh tâm linh mục đoàn năm 2026 sẽ diễn ra từ 9g ngày 16/11 đến 12g ngày 20/11.
Kỳ Thường huấn linh mục đoàn TGP Sài Gòn năm 2026 đã kết thúc vào lúc 16g30 cùng ngày trong niềm hân hoan của các linh mục, cùng nhau hăng hái ra đi loan báo Tin Mừng Nước Trời.
